Rumantsch
7 Original · 105 Übersetzungen · ISO rm
Originale in Rumantsch
Be scha'l poet rest'a sai svess fidel, po l'emoziun sflurir in poesia.
Ni Italians, ni Tudais-chs! Rumantschs vulain restar!
Al veider god, chi pac a pac gnit sdrüt sumeglia zuond eir nos linguach prüvà, chi dal vast territori d'üna jà in usché strets cunfins uoss'es ardüt. Scha'ls Rumanschs nu fan tuots il dovair lur, jaraj'a man cun el, sco Tamangur.
La mumma plonscha, audas ti? Vilenta quella buca pli!
Stai si, sedosta, Romontsch, pil plaid grischun, Lai buc a posta Satrar tiu dun!
Stai si, defenda, Romontsch, tiu vegl lungatg, Risguard pretenda Per tiu patratg!
Stai si, Giadina, Stai si, ti Sut- e Sursilvan, Tegn car adina Tiu plaid roman!
Übersetzungen in Rumantsch
Nus na pudain betg sperar da construir in mund meglier sche ils individuums na vegnan betg meglier.
Nagut en la vita è da temair, tut è mo da chapir.
In scienzià en in laboratori n'è betg mo in tecnicher: el stat avant ils fenomens da la natira sco in uffant avant in mund da quintins.
Avais il curaschi da pensar cun tia atgna testa.
Sche jau fiss almain in um, / Lura ma cussagliass il tschiel;
Nua ch'ins senta il pli, ins sa pauc da dir.
Ah, ins porta tut leger cura ch'ins è mo giuven, / Anc giuven e san!
Oh, quant fa terrur a passar la palì
Tge grond tesori: per ina giada esser empè da parair!
Ma en la multitudna infinita da tantas autras devoziuns, la pli gronda part da las qualas èn restadas obscuras u ignoradas, quantas èn restadas pli u main steriilas, perquai ch'ellas eran isoladas e che n'èn betg vegnidas sustegnidas da simpatias collectivas ed organisadas!
Jau giavisch da vegnir purtà a la fossa sco in chaun, senza ina sula da vossas ceremonias.
En occasiuns extraordinarias, sco quellas che reunischan, per exempel a Colonia u a Châlons, princis da l'art militar che appartegnan a naziunalitads differentas, na fissi betg da giavischar ch'els profitassan da quella spezia da congress per furmular insatgi princip internaziunal, convenziunal e sacher, il qual, ina giada concedì e ratifitgà, servissi sco basa per societads da gidanza per ils blessads en ils differents pajais da l'Europa?
Na fissi i betg pussaivel, en in temp da pasch e da quietezza, da furmar societads da gidanza, ils intents da las qualas fissan da laschar tgirar ils blessads, en temp da guerra, da voluntaris zelants, devots e bain qualifitgads per ina tala lavur?
Saja l'uman nobel, gidaivel e bun!
Quai che ti has ertà da tes babs, gudogna quai per pussedair.
Grisch, char ami, è mintga teoria, e verd è il bòst d'aur da la vita.
Qua sun jau uman, qua poss jau ester il!
L'uman sbaglia uschè ditg ch'el aspirescha.
Tgi che ha scienza ed art, ha era religiun.
Legria e tema èn glischs.
Avant il past, ils pensaments dal stomi disturbeschan ils pensaments da l'olma, dentant ins na vul betg admetter quest stadi intern, ins al maschera cun pleds lents davart objects indifferents.
Quant savens s'extinguan las pli grondas forzas perquai che nagin vent las atschenda!
En chasa sto entschaiver quai che duai sclerir en la patria.
Quai che jau gudogn il di cun la lira, va da nov tut davent la notg!
La vaira fortuna da l'uman è ina flur tenra; milli paraschits sumian enturn ella; in ofen malnet la mazza.
Cura ch'jau pens en la Germania la notg, è mes sien sa ord.
Las parfums èn ils sentiments da las flurs.
Il pensament va avant l'act sco il taclun avant il tuner.
Dieu vegn a ma perdunar; quai è sia professiun.
Jau na sai betg tge ch'i signifia, Ch'jau sun uschè trist; In raquint dals temps anteriurs Na va betg ord il senn.
Quai era mo in preludi: nua ch'ins arda cudeschs, arda ins a la fin era umans.
Baivai, oh egls, quai che tegnan vossas cilias / Da la richezza d'aur dal mund!
Egls, mes chars pertgis fanestrins, / Mi dais ditg gia lur cler resplend, / Lascha vegnir aman emaglia ad emaglia amiaivlamain: / Ina giada vegnis vus a stgir!
L'uman na duai betg esser virtus, mabain natiral; uschè vegn la virtid d'arsezza.
Respecta la patria da mintga um, ma char la tia!
In poet è in uman trist che porta in funs dolur en sai, ed las cuias labis èn furmadas talmain ch'ils suspirs sortan sco bella musica.
Maridia, e ti vegns a la regretar; betg maridiar, e ti vegns era a la regretar.
La vita po vegnir chapida mo davos, dentant ella sto vegnir vivida avant.
Avair cretta vul dir d'acceptar gist il paradox ch'è l'existenza.
Cura che trais umans van ensemen, in da quels sto esser mes magister.
Na fa betg ad auters quai che ti na vuls betg ch'ins fetschia a ti.
Emprender senza pensar è vad; pensar senza emprender è privlus.
Na è quai betg ina legria d'emprender e da practitgar adina?
D'admetter quai ch'ins na sa betg, è savair.
Ti es in vegl eremit pius che chametta tranquil e ses.
Finalmain steva il pleder sin il pulpit.
Ina dunna stricta e abla è ella, la dunna dal major a Ekeby.
Tgi che enconuscha auters è glisch. Tgi che s'enconuscha sezza è illuminà.
Era la pli lunga marchada cumenza cun l'emprim pass.
Dals radis d'argila vegn la roda — dentant en il center, en il vid, è ses nizzi.
Il mol surpasta il dir, il fevel triumfa sur il ferm.
Tut las chaussas èn entracordadas pli pauc; il lian è sant.
Prest avras ti emblidà tut; prest avran tuts emblidà tai.
La meglra revenscha è betg da daventar sco tes inimi.
Stizza l'impressiun che ti vegnias surveggià, e la surveggia è stizzada.
Saja sco la rocca, encunter la quala las undas sa fraccan adina.
Na viver betg sco sche ti avessas diesch milli onns da viver.
Nagut chapita ad insacur ch'el na possia betg purtar tras sia natira.
Pratitgescha er en quai en quai che ti chastiescheras.
Jau na sun nagin cudesch raschunà cun quità, / Jau sun in uman cun ses cuntradicziuns.
Sa stiza il rai e crudond emplena / La cuppa rodonda da marmel, / Che, sa cuvrind, surfluescha / En il fund da la segunda cuppa; / La segunda, ch'è gia memia ritga, dat / A la terza ses fluss undegiant, / E mintgina prenda e dat a medem temp, / E flugg e repaussa.
Sulla il sulegl è etern giuven, el sulet è etern bel.
Ins sto anc avair chaos en sai per pudair dar la naschientscha ad ina staila ballanta.
Ils pensaments èn las sumbrivas da noss sentiments — adina pli stgirs, vids, simpels che quels.
Senza musica, la vita fiss in sbagl.
La serp che na po betg midar pel mora. Era ils spiers ils quals ins na lascha betg midar lur opiniuns.
Igl na dat naginas fatgs, mo interpretaziuns.
Tgi che cumbatta cun monsters duai prender atgna, ch'el sez na daventia betg in monster. E sche ti guardas ditg en in abiss, l'abiss guarda era en tai.
Ha ins ses pertge? da la vita, ins sa mez bain cun bunamain mintga co?
Quai che na ma mazza betg, ma renda pli ferm.
Tgi che sa esser profund tschertga la claritad; tgi che vul parair profund a la massa tschertga la stgirdad.
L'intuiziun sensibla è il fundament da mintga enconuschientscha.
Dieu è datiers nua che ils umans sa mussan amur in a l'auter.
Il bun resta eternamain bun, dentant il mal vegn adina pli mal cun l'età.
La vita educa.
L'essenza da l'umanitad sa sviluppa mo en la calma.
Il center da tut la corruptiun umana è il cor indirì.
La vardad è ina medischina che ataccha.
Ina grazia speziala dal destin ans ha lubì, en la terribla tragedia che sa svolva actualmain en Europa, da sezzer en la sala dals spectaturs — laschain ir noss chapels.
Tuts quels che vivan sur nossas cunfinas èn noss vischins, e per il mument chars vischins; tuts quels che vivan ad ina vart èn dapli che vischins — els èn noss frars.
Nus vulain restar Svizzers.
Nua ch'il senda cumenza, sa sterna prest la palì cun la nerba curta e las nerbas fermas da muntogna che bofan lur perfum vers il che vegn.
...cura ch'il sulegl giavischa buna notg a las muntognas, las tira anc sias pli bellas radius...
...el cumenzava a smaclair pli ferm ils vegls pignols, in vent grond chalava e fadgevi tras las charpas densas...
Tar ils vegls pignols era tut uss dal tut quiet, e sin mintga rom giascheva la naiv alva, ed en il sulegl gleischava e sbrinzlava tut dapertut.
A nagina persuna raschunaivla na vegn en il senn da launder maglias d'tinta cun tinta, u maglias d'oli cun oli. Mo sang duai vegnir launderà adina puspè cun sang.
Igl è surprendent quant ins senta in tal cudesch sco in ami — co ins al po dir tut e sa pleinder ad el, co ins po stizzar sin ses fegls las larmas ch'ins sto zuppentar als auters, surtut ad in malsaun amà.
La tema da la rampa è in effect collateral da la vanitad, ina dumonda tremblanta al destin: co plaschar jau?, cun tut l'accent sin la sillaba «jau».
Jau hai chattà memia spert ch'il fervur da las battaglias n'è nagut sur-uman mez — sut-uman; betg ina revelaziun mistica dal reginavel da Lucifer, mabain ina reminiscenza dal reginavel da las bestgias — in re-svegl da la bestialitad.
Mintga uffant porta il messadi che Dieu n'è anc betg discoragiu da l'uman.
Ch'jau exist è ina surpraisa perpetua, che è la vita.
Dieu sa chatta sezza creond.
Nus s'avischinain il plü al grond cura che nus essan gronds en l'umilitad.
Quai saja mes ultim pled: ch'jau confid en tia amur.
L'uman va en la zambriga per stizzar il fracasch da sia atgna calma.
Nus legian il mund fauss e disain ch'el ans engaschia.
Sche ti varsas larmas cura che ti manca il sulegl, ti manchan era las stailas.
Las pli grondas vardads èn las pli simplas.
Charar vul dir viver la vita da quel che ti charas.
Il savair è in utensil, betg in nizzi.
Nua ch'igl è amur, è era Dieu.
La stupidetscha umana è internaziunala.
Pertge nagut è pli difficil e nagut dovra dapli caracter che esser en avert avers cun ses temp e dir aulta vusch: Na.
Ina refurma da scola senza refurma sociala è ina absurditad.
Ils schuldads èn assassins.